کنکاشي پيرامون پيدايش و گسترش استفاده از انگشتر

از آنجا که از یک سو علاقه بشر به انواع زینت آلات به شدت افزایش یافت و از سوی دیگر وی به فواید سنگ های درخشان و زیبا و اثرات عمیق آن بر انسان چه در بُعد جسمانی و چه در بعد روحانی پی برد ، گرایش او به استفاده از آنها بیش از پیش فزونی یافت و در همین راستا به فکر راه های مختلف به خدمت گرفتن جواهرات و طرق گوناگون به همراه داشتن آنها افتـاد که در نتیجه باعث به وجود آمدن انواع گوشواره ، النگو ، دستبند ، سینه ریز ، انگشتر و ... گردید و ما در این مقاله به بیان انگشتر می پردازیم.

انگشتر از دو قسمت رکاب و نگین تشکیل شده است که به اختصار درباره آنها توضیح می دهیم.

الف- رکاب: عبارتست از حلقه فلزی که نگین یا نگین های مختلف را بر آن سوار می کنند و انواع گوناگون دارد و در اندازه های متفاوت ساخته می شود و هزاران نوع آن ساخته شده است. رکاب ها را از جنس طلا ، نقره ، برنج آهن و غیره می سازند.

استفاده از طلا و زینت آلات ساخته شده از آن در اسلام برای مردان حرام است ، بعلاوه اینکه موجب بطلان نماز نیز می شود. در علم طب امروز به اثبات رسیده است که طلا در خونسازی مؤثر است و به دلیل اینکه هر ماه مقداری خون از زنان دفع می شود ، خونسازی طلا به جبران دفع شده کمک می کند. این در حالی است که بیشتر مردانی که از طلا استفاده می کنند دچار بیماری‏های خونی می شوند. برای کسب اطلاعات بیشتر در این مورد می توانید به کتاب بیماریهای هماتولوژی نوشته دکتر هاریسون مراجعه نمایید.

احادیث زیادی در مورد حرمت طلا از حضرات معصومین(ع) وارد شده است که از باب نمونه به دو مورد از آنها اشاره می کنیم.

امیرالمومنین(ع) فرمود: پیامبر(ص) ما را به هفت چیز امر و از هفت چیز نهی فرمود ...... و ما را از استفاده از انگشتری طلا و نوشیدن در ظرف طلا و نقره نهی فرمود.(وسایل الشیعه،ج4،ص415- مکارم الاخلاق ص86)  امام صادق(ع) فرمود: استفاده از طلا برای مردان حرام است و مرد نباید با زینت آلات طلا به نماز ایستد.(التهذیب،ج2ص372 – علل الشرایع ج2ص348)

در دست کردن انگشتر طلا برای مردان حرام است و اینکه بعضی ها آداب و رسوم را دلیل در دست کردن حلقه طلای ازدواج می دانند دچار اشتباه شده اند و این آداب و رسوم جواز استفاده از طلا برای مردان نیست. قابل توجه اینکه استفاده از پلاتین که فلزی غیر از طلا است اشکال ندارد اما طلای سفید چون همان طلای زرد است و رنگ آن تغییر کرده حرام است. ضمن اینکه استفاده از نقره از نظر اسلام حرام نیست و نماز خواندن با آن نیز اشکال ندارد.

حضرات معصومین(ع) از نقره استفاده می فرمودند و زینت کردن با فلزات دیگر به خصوص آهن را مکروه می دانستند.

در کتاب دعایم الاسلام جلد 2 صفحه 164 و مستدرک جلد3 صفحه 284 آمده است که پیامبر(ص) انگشتری از آهن را در دست مردی دید و به او فرمود:« این انگشتری زینت اهل جهنم است. آن را از خودت دور کن.» آن مرد انگشتر را بیرون آورد و عرض کرد:« یا رسول اله ، آیا انگشتری در دست نکنم؟» پیامبر(ص) فرمود:« چرا ! اگر می خواهی انگشتری از جنس نقره فراهم کن.»

امیرالمؤمنین(ع) فرمود:« به جز انگشتر نقره چیزی در دست نکنید . همانا رسول خدا فرمود: پاک نیست دستی که در آن انگشتر آهنی باشد.» این فرمایش حضرت در مورد مردان است.(کافی ج6 ص 468 – وسایل الشیعه ج5 ص 78)

فرمایشات پیامبر(ص) و ائمه معصومین(ع) در این باره زیاد است ، اما از جهت رعایت اختصار به همین مقدار بسنده می کنیم. در قسمت آینده مختصری درباره خواص و فواید سنگ ها از دیدگاه علم و نیز از نظر ائمه دین بحث خواهیم کرد.                                                                        جمال مفیدیان